Marketing, Strony Internetowe

Raport pokazuje 200 kliknięć. A ilu ludzi naprawdę dostało to, po co przyszli?

Pusta sala restauracyjna jako metafora klientów, których potrzeby pozostały niezaspokojone

Restauracja pełna gości, którzy wyszli głodni

Wyobraź sobie restaurację, do której w ciągu dnia weszło dwieście osób. Sto osiemdziesiąt otworzyło menu. Siedemdziesiąt pięć zatrzymało wzrok na konkretnych daniach. Właściciel wieczorem ogląda raport i jest zadowolony. Zainteresowanie rośnie. Menu działa. Ludzie oglądają ofertę. Tylko że przy jednym ze stolików nikt nie przyjął zamówienia. Przy drugim gość chciał zapytać o alergeny, ale nie znalazł obsługi. Ktoś inny czekał tak długo, że wyszedł. W raporcie wszyscy są zainteresowanymi gośćmi. W życiu — część wyszła głodna.

Ta restauracja jest wymyślonym obrazem, nie opisem badania. Ale pokazuje coś, co widzę podczas analizowania stron internetowych: potrafimy z wielką dokładnością opisać zachowanie człowieka i wciąż nie wiedzieć, czy pomogliśmy mu osiągnąć cel. Właściciel strony pyta, dlaczego nie przybywa klientów. My pokazujemy wzrost wyświetleń, kliknięć i zaangażowania. Obie strony patrzą na ten sam raport. Tylko nie odpowiadają sobie na to samo pytanie.

Kliknięcie nie jest sukcesem. Jest śladem po czyimś działaniu.

Ktoś kliknął numer telefonu. Czy połączenie doszło do skutku? Ktoś rozpoczął formularz. Czy go wysłał? Ktoś sprawdził dostępność pokoju. Czy znalazł termin, który odpowiadał jego potrzebom? W analityce te działania mogą mieć osobne nazwy i osobne liczby. W życiu tworzą jedną historię, która może skończyć się zakupem, rozmową, rozczarowaniem albo zwykłym zamknięciem karty.

Nie chodzi o to, że kliknięcia są bezwartościowe. Przeciwnie: bez nich trudniej zauważyć, gdzie zaczyna się problem. Tyle że kliknięcie w przycisk „Zadzwoń” nie jest rozmową. Otworzenie silnika rezerwacji nie jest rezerwacją. Dziewięćdziesiąt procent przewiniętej strony nie oznacza, że ktoś zrozumiał ofertę. To wskazówki, nie finał. Jeśli zamienimy je w dowód sukcesu, łatwo zaczniemy poprawiać liczby, zamiast poprawiać doświadczenie.

Google samo rozróżnia zainteresowanie od pozyskania klienta

To nie jest moja wojna z Google Analytics. Sama korzystam z GA4 i uważam, że dobrze wdrożony pomiar jest jednym z najlepszych narzędzi do zadawania właściwych pytań. Co ciekawe, nawet dokumentacja Google rozróżnia kolejne etapy pozyskiwania klienta. Zdarzenie generate_lead dotyczy wygenerowania kontaktu, qualify_lead — uznania go za wartościowy, a close_convert_lead — sytuacji, gdy zakwalifikowany kontakt rzeczywiście staje się klientem. To nie są trzy nazwy na ten sam sukces. To trzy różne momenty.

Oczywiście nie każda firma ma proces sprzedaży, który da się opisać tymi trzema zdarzeniami. Hotel potrzebuje danych o potwierdzonych rezerwacjach i anulacjach. Sklep — o opłaconych zamówieniach, a nie tylko rozpoczętych płatnościach. Firma usługowa — o zapytaniach, które prowadzą do realnej współpracy. Wspólna zasada pozostaje ta sama: nie wolno pomylić początku drogi z jej końcem.

Osoba pracująca przy laptopie i analizująca dane o zachowaniu użytkowników
Fot. Priscilla Du Preez / Unsplash

Dane nie powiedzą Ci, czego człowiek się bał

Wyobraź sobie kobietę, która szuka hotelu na weekend. Ogląda pokoje, sprawdza terminy, wchodzi do rezerwacji i wraca na stronę. W raporcie widać jej kroki. Nie widać jednak, że szuka informacji, czy dziecko może korzystać z basenu. Nie widać, że obawia się dodatkowej opłaty za parking. Nie widać, że porównuje dwie oferty i nie rozumie różnicy między nimi. To możliwe wyjaśnienia, nie fakty o konkretnej osobie. Samo GA4 ich nie udowodni.

Podobnie na stronie usługowej. Ktoś czyta ofertę trzy razy i nie wysyła formularza. Może nie rozumie zakresu współpracy. Może cena przekracza budżet. A może po prostu ma ważniejszą sprawę do załatwienia. Jeśli nie wiemy, nie dopisujmy człowiekowi motywacji tylko dlatego, że wykres aż prosi się o interpretację. Tu przydają się rozmowy, testy użyteczności, pytania klientów, analiza wyszukiwań na stronie i rzeczywiste dane o sprzedaży. Liczby mówią, gdzie patrzeć. Ludzie pomagają zrozumieć, na co patrzymy.

Nie pytaj tylko, ile osób kliknęło. Zapytaj, co udało im się załatwić.

Weź jeden ważny cel strony. Nie wszystkie naraz. Jeśli prowadzisz hotel, sprawdź drogę od wyboru terminu do potwierdzonej rezerwacji i porównaj ją z danymi systemu rezerwacyjnego. Jeśli sprzedajesz produkty, oddziel dodanie do koszyka od opłaconego zamówienia. Jeśli pozyskujesz zapytania, sprawdź nie tylko wysłane formularze, ale też to, czy wiadomości dotarły, czy ktoś odpowiedział i czy klient otrzymał to, czego szukał.

Następnie znajdź miejsce, w którym najwięcej osób przerywa działanie. Nie ogłaszaj od razu, że przyczyną jest za długi formularz albo źle napisany nagłówek. Obejrzyj proces na telefonie. Przejdź go samodzielnie. Poproś kogoś spoza firmy o wykonanie zadania. Zapisz, co faktycznie utrudniało przejście dalej. Dopiero wtedy wprowadzaj zmianę i sprawdzaj, czy poprawił się wynik końcowy. Bo można zwiększyć liczbę kliknięć w przycisk i nie zwiększyć liczby załatwionych spraw.

Kilka słów ode mnie: nie chcę piękniejszych raportów. Chcę lepszych odpowiedzi.

Pracuję z reklamami, stronami i analityką. Lubię dane. Lubię widzieć, skąd przyszedł człowiek, co zrobił i w którym momencie zatrzymał się na stronie. Ale coraz bardziej pilnuję jednej rzeczy: żeby nie zakochać się w samym mierzeniu. Raport może być perfekcyjny technicznie i kompletnie bezużyteczny przy podejmowaniu decyzji. Może też być prosty, a pokazać problem, który naprawdę kosztuje firmę pieniądze i człowieka nerwy.

Człowiek jest ważny. Nie algorytm, nie lejek, nie liczba leadów. Człowiek, który przychodzi na stronę z konkretnym problemem. Który nie zna naszych nazw zdarzeń, nie interesuje się współczynnikiem zaangażowania i nie ma obowiązku doceniać, jak starannie wdrożyliśmy pomiar. On chce wybrać pokój, kupić prezent, umówić wizytę albo dowiedzieć się, ile kosztuje usługa. I jeśli tego nie może zrobić, nie pocieszy go informacja, że wygenerował trzy konwersje pomocnicze.

Brutalna prawda

Możesz zmierzyć każde kliknięcie na stronie. Wiedzieć, jak długo ktoś czytał ofertę, dokąd przewinął ekran i który przycisk nacisnął. A mimo to nie zauważyć, że człowiek wyszedł z pustymi rękami.

Bo klient nie przychodzi na stronę, żeby wygenerować zdarzenie w GA4. Przychodzi, żeby załatwić swoją sprawę. I to właśnie powinniśmy mierzyć.

Źródła i materiały do dalszego czytania

Scena w restauracji oraz przykłady klientów są ilustracjami, nie opisami rzeczywistych osób ani wyników badań.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *