Blog
Wszystko się zgadza. Więc dlaczego klient nadal się waha?
Wybierasz hotel na weekend. Zdjęcia wyglądają dobrze, opinie są pozytywne, lokalizacja pasuje. Cena mieści się w budżecie. Dochodzisz do ostatniego kroku rezerwacji i nagle zaczynasz się zastanawiać: a jeśli coś pójdzie nie tak? Jeśli zdjęcia nie oddają rzeczywistości? Jeśli trzeba będzie zmienić termin? Nie odkryłeś nowej informacji, która przekreśla ofertę. A jednak ręka zatrzymuje się nad przyciskiem.
Właśnie w takich chwilach widać, że człowiek nie podejmuje decyzji wyłącznie na podstawie chłodnej kalkulacji. Może znać warunki i rozumieć ofertę, a mimo to odczuwać niepewność. Nie oznacza to, że jest nieracjonalny. Oznacza, że ocena ryzyka ma również wymiar emocjonalny.
Ryzyko ma dwie twarze
W 2001 roku George Loewenstein, Elke Weber, Christopher Hsee i Ned Welch opisali w czasopiśmie Psychological Bulletin koncepcję risk as feelings. Zwrócili uwagę, że poznawcza ocena ryzyka — prawdopodobieństwa i możliwych konsekwencji — nie zawsze jest zgodna z reakcją emocjonalną. W pewnych sytuacjach uczucia związane z ryzykiem mogą silnie wpływać na zachowanie.
To nie jest teoria mówiąca, że ludzie nie myślą. Ani dowód, że wystarczy wzbudzić emocje, by sprzedać produkt. To przypomnienie, że nawet poprawnie przedstawione fakty nie muszą automatycznie usuwać niepewności.
Chwila, w której klient się zatrzymuje
Klient wybiera usługę, zna cenę i widzi opinie. Ale formularz prosi o numer telefonu bez wyjaśnienia, do czego zostanie użyty. W sklepie wybiera produkt, lecz przy płatności pojawia się nieznany adres. W hotelu chce zarezerwować pokój, ale nie potrafi szybko znaleźć zasad anulowania.
Każda z tych sytuacji może być całkowicie bezpieczna. Zewnętrzny operator płatności jest przecież normalnym elementem wielu zakupów. Problemem nie musi być rzeczywiste zagrożenie. Może nim być brak informacji, dzięki której człowiek zrozumie, co się właśnie dzieje.
To przykłady możliwych reakcji, nie wyniki eksperymentu nad konkretnymi formularzami czy bramkami płatności. Nie wiemy z góry, ilu klientów zrezygnuje. Wiemy jednak, że warto sprawdzić momenty, w których pojawia się niepewność.
Bezpieczeństwo to nie deklaracja
Firmy chętnie piszą „Zaufaj nam”, „Bezpieczne zakupy”, „Najwyższa jakość obsługi”. Tyle że deklaracja nie odpowiada na konkretne pytanie klienta. Czy mogę zmienić termin? Kiedy dostanę zwrot? Dlaczego mam podać numer telefonu? Kto obsługuje płatność?
Jeżeli firma rzeczywiście oferuje elastyczne warunki anulowania, pokaż je tam, gdzie klient podejmuje decyzję. Jeśli płatność obsługuje zewnętrzny operator, wyjaśnij to przed przekierowaniem. Jeśli potrzebujesz danych kontaktowych, powiedz po co. Nie zastępuj rzeczywistego bezpieczeństwa uspokajającym sloganem.
Zaufanie nie powstaje od samego napisu „Możesz nam zaufać”. Powstaje również wtedy, gdy klient rozumie proces i nie musi domyślać się jego zasad.
Co sprawdzić na własnej stronie
Przejdź drogę klienta od pierwszego kontaktu do momentu wysłania zapytania, rezerwacji lub płatności. Zatrzymaj się przed każdym krokiem wymagającym większego zaangażowania: podaniem danych, wyborem terminu, akceptacją warunków, zapłatą. Zadaj sobie pytanie: czy w tym miejscu człowiek wie, co stanie się dalej?
Następnie poproś kilka osób, które nie znają Twojej strony, by wykonały zadanie bez podpowiedzi. Zapytaj, co budziło wątpliwości. Nie podsuwaj odpowiedzi. Jeśli wszyscy zatrzymują się przy tej samej informacji, masz konkretny punkt do poprawy. Jeśli chcesz sprawdzić wpływ zmiany na sprzedaż, porównuj wyniki dopiero po upewnieniu się, że sam proces działa prawidłowo.
Nie każdą obawę da się usunąć tekstem na stronie. Nie każdą też należy próbować neutralizować. Jeśli usługa wiąże się z realnym ryzykiem lub ograniczeniami, klient powinien je znać. Przejrzystość jest ważniejsza niż wymuszanie decyzji.
Zaufanie zaczyna się od zrozumienia
Możesz mieć doskonałe zdjęcia, dziesiątki opinii i ofertę dopracowaną w każdym szczególe. A jednak ktoś zatrzyma się tuż przed kliknięciem. Nie dlatego, że nie docenił Twojej pracy. Być może w tym jednym momencie zabrakło mu jasnej odpowiedzi na pytanie, którego nawet nie zdążył wypowiedzieć.
Nie zawsze trzeba przekonywać klienta mocniej. Czasem trzeba po prostu przestać zmuszać go do zgadywania.
Źródła
- Loewenstein, G. F., Weber, E. U., Hsee, C. K., Welch, N. (2001). Risk as Feelings. Psychological Bulletin, 127(2), 267–286. Podstawowe opracowanie koncepcji emocjonalnej reakcji na ryzyko.
- Nielsen Norman Group — 10 Usability Heuristics for User Interface Design. Zasady projektowania zrozumiałych interfejsów, w tym informowania użytkownika o stanie systemu i ograniczania błędów.